ناصر الدين انصارى قمى
414
اختران فقاهت ( فارسى )
و در ديدار با پدرم ميرزاى شيرازى ، بحثى فقهى درگرفت و ايشان نظرى مخالف با پدرم ابراز كرد و هركدام براى نظربهء خويش دليلى آورده و مجلس پايان پذيرفت . علامهء خويى به كاظمين رفت و پدرم در آن مسئله تجديدنظر كرد و برايش روشن شد كه حق به جانب مرحوم خويى بوده است ، لذا قاصدى به طرف كاظمين فرستاد تا به او اطلاع دهد كه نظر خود را تغيير داده و با وى همرأى شده است » . « 1 » امربهمعروف و نهىازمنكر معظمله در آن زمان رياستى بهسزا و شهرتى بسيار داشت و رتق و فتق امور شهر به دست باكفايت او انجام مىگرفت . ازهمينرو با كمال شجاعت در برابر كجيها و ناراستيها مىايستاد . حكام و واليان را امربهمعروف و نهىازمنكر مىكرد و از حقوق مردم دفاع مىنمود . شيخ محمّد حرز الدين مىنويسد : « وى از دانشمندان بزرگ و فقيهان سترگ به شمار مىرفت . ثقه ، عدل ، ورع و باتقوا بود و در ايام نفوذ كلمهاش امربهمعروف و نهىازمنكر مىكرد . او خوشاخلاق و خوشصحبت و داراى رأى استوار بود و به واجبات دينىاش قيام كرد و به بلاهاى گوناگون - در زمان مشروطيت - دچار شد تا سرانجام به تيرهاى كفر و زندقه و مكر و نيرنگ به شهادت رسيد . او بسيار بزرگوار و بخشنده و پسنديده صفات بود ، من مدتى با او همزمان بودم » . « 2 » اوژن ابون ، سفير فرانسه در ايران ، كه در سفر به خوى با شهيد ديدار كرده ، چنين مىنويسد :
--> ( 1 ) . امينى ، شهداء الفضيلة ، 444 ؛ مدرس تبريزى ، ريحانة الادب ، ج 1 ، 434 . ( 2 ) . حرز الدين ، معارف الرجال ، ج 1 ، 36 .